9 شهريور 1395 11:52:5
مروری بر گزارش دبیر کل سازمان ملل متحد درخصوص وضعیت کنوانسیون حقوق کودک در کمیته سوم مجمع عمومی 69 سازمان ملل متحد سال 2014 تحت آیتم 64 (حمایت و ارتقا حقوق کودک)
1- مقدمه:
کنوانسیون حقوق کودک 25 سال پیش از سوی مجمع عمومی سازمان ملل متحد در قطعنامه 25/44 پذیرفته شد. در قطعنامه 147/68 مجمع عمومی از دبیرکل درخواست نمود که گزارشی حاوی اطلاعاتی در خصوص وضعیت کنوانسیون حقوق کودک و موضوعات مندرج در قطعنامه مذکور، با تمرکز بر پیشرفتهای حاصل شده و چالشهای موجود در راستای حمایت از کودکان در برابر تبعیض و نابرابری ارائه دهد. گزارش حاضر به بررسی دستاوردها، چالشها و خلاءهای موجود در تحقق حقوق کودک میپردازد.

2- وضعیت کنوانسیون حقوق کودک :
- تا تاریخ 1 جولای 2014 ، 194 کشور کنوانسیون حقوق کودک را تصویب نموده اند.
- دولت فلسطین در تاریخ 2 آوریل 2014 به کنوانسیون مذکور پیوست.
- سه دولت یعنی سومالی، سودان جنوبی و ایالات متحده مریکا هنوز به کنوانسیون مذکور نپیوسته اند.
- تا تاریخ 1 جولای 2014 ، 156 کشور پروتکل الحاقی به کنوانسیون حقوق کودک درخصوص به‏کارگیری کودکان در مخاصمات مسلحانه و 167 کشور پروتکل الحاقی به کنوانسیون حقوق کودک درخصوص خرید و فروش، فحشا و هرزه‏نگاری کودکان را تصویب نموده‏اند. پروتکل الحاقی به کنوانسیون حقوق کودک در خصوص رویه دادرسی به شکایات تاکنون توسط 11 کشور تصویب شده است.

3- اجرای کنوانسیون حقوق کودک :
- به موجب ماده 44 کنوانسیون حقوق کودک تاکنون کمیته حقوق کدوک 636 گزارش از کشورهای متعددی دریافت نموده است که متأسفانه کشورهای تانگو نائورو تاکنون هیچ گزارشی ارائه نکرده اند.
- تاکنون کمیته حقوق کودک 101 گزارش درخصوص پروتکل اول و 87 گزارش درخصوص پروتکل دوم دریافت نموده است.

4- پیشرفت های حاصل شده بعد از 25 سال از زمان اجرای کنوانسیون حقوق کودک :
- نرخ جهانی مرگ و میر زیر پنج سال تقریباً نصف شده است: از 90 مرگ از میان 1000 تولد در سال 1990 به 48 مرگ از میان 100 تولد در سال 2012 ؛
- کاهش چشمگیر مرگ و میر مادران؛
- پیشرفت های چشمگیر در زمینه کنترل ویزروس HIV در میان کودکان زیر 15 سال؛
- تلاش در راستای تحقق حق کودکان جهت دسترسی به غذا، افزایش دسترسی به آب و امکانات بهداشتی؛
- پیشرفت های چشمگیر در زمینه آموزش کودکان در چارچوب های حقوقی، سیاسی و سازمانی؛
- آمارها حاکی از آن است که شمار کودکان ثبت نام شده در مدارس از 83 درصد در سال 2000 به 90 درصد در سال 2011 رسیده است. علاوه بر آن تخمین زده که شمار کودکان دور از مدرسه تقریباً نصف شده است یعنی از 102 میلیون به 57 میلیون رسیده است.

5- چالش ها و خلاءهای موجوددر راستای تحقق حقوق کودک:
متأسفانه در سالهای اخیر، به دنبال بحران های اقتصادی فقر کودکان افزایش یافته است و به یک موضوع جهانی تبدیل شده است. کودکان و نوجوانان به دلیل نیازهای فیزیکی و روحی نسبت به تأثیرات فقر آسیب پذیرتر هستند. تجربه زودهنگام فقر و محرومیت می تواند تأثیرات ویرانگری بر پیشرفت بلند مدت کودکان داشته باشد و باعث ایجاد و حفظ چرخه بین نسلی فقر گردد. متأسفانه دو نفر از سه کودکی که قبل از 5 سالگی می میرند، در شرایط سخت و جنگ زده زندگی می کنند.
عدم دسترسی به اطلاعات مهم ترین مانع برای جهل کودکان نسبت به حقوق شان است که در این زمینه شایسته است کنوانسیون حقوق کودک به تمام زبانهای دنیا ترجمه گردد.

6- راه پیش رو؛ استفاده از منابع و نوآوری برای پیشبرد حقوق کودکان:
- درخواست بازنگری تعهدات موجود با تأکید بر کاهش فاصله میان اجرای اصول و حقوق مندرج در کنوانسیون حقوق کودک و شرایط واقعی زندگی کودکان ضروری است؛
- با توجه به چالشهای جهانی نظیر تغییر آب و هوا، ناامنی دسترسی به غذا و آب، تغییر دینامیک جمعیت، بیکاری جوانان و درگیری های اجتماعی نمی توان با توجه به پارادایم های سنتی به راه حل رسید. در واقع، بررسی راه های جایگزین مستلزم تغییر باورها، استفاده از شیوه های اساسی و استفاده خلاقانه از منابع جهت تسریع پیشرفت و دستاوردهای کنونی است.
- تجارب کشورها نشان می دهد که پیشرفت هایی نظیر کاهش شدید مرگ و میر قابل پیشگیری کودکان، افزایش تعداد کودکان در مدرسه و تقویت سیستم های اجتماعی زمانی به دست می آید که عمل هماهنگ و یکپارچه، منابع کافی و اراده سیاسی در راستای حمایت از حقوق و رفاه کودکان در کنار یکدیگر به کار گرفته شوند.
- شواهد گسترده نشان می دهند که برنامه های حمایت اجتماعی نظیر افزایش ثبت نام در مدارس، دسترسی به مراقبت های بهداشتی و کاهش میزان سوءتغذیه تأثیرات قابل توجهی بر فقر کودکان دارند. به عنوان مثال می توان به رویه کشورهای برزیل، اکوادور، مالاوی و نیکاراگوئه و اثرات برنامه های حمایت اجتماعی آنها در خصوص پدیده کودکان کار و ازدواج کودکان با بررسی موضوع فقر اشاره نمود. بنابراین، اهمیت افزایش برنامه های حمایت اجتماعی و مهم تر از آن ساخت سیستم های حمایت اجتماعی یکپارچه جهت افزایش بهره وری برنامه ها غیر قابل انکار است.
- ایجاد انسجام میان اقدامات دولت ها، بخش خصوصی و دانشگاهی می تواند منجر به یافتن راه های جدید برای حل مشکلات در حوزه کودک گردد.
- استفاده از تکنولوژی های جدید و اطلاعات در دسترس برای طراحی برنامه و ارائه آن می توانند مشکلات ناشی از زمان، فاصله و هماهنگی را در راستای ارائه خدمات حل نمایند. هم چنین استفاده از تکنولوژی می تواند به جمع آوری داده ها و تجزیه و تحلیل آن ها جهت تدوین سیاست های کلی در زمینه حقوق کودک منجر شود. در حوزه سلامت، تکنولوژی به ارائه خدمات بهداشتی کمک قابل توجهی نموده است. به عنوان مثال حمل و نقل نمونه های خون و نتایج آزمایش خصوصاً برای درمانگاه‏های روستایی جهت تشخیص و آغاز درمان بیماری HIV نوزادان؛ کودکانی که تولد آن ها ثبت نشده است ممکن است از دسترسی به خدمات بهداشتی و آموزشی محروم شوند و در برابر خشونت، استثمار و قاچاق مورد حمایت قرار نگیرند. به طور کلی استفاده از تکنولوژی های اطلاعاتی و ارتباطی برای اهداف پاسخگویی به نیازهای اجتماعی نظیر وضعیت بهداشت، ثبت نام مدرسه، حضور و غیاب دانش آموزان به تقویت مشارکت کودکان و نوجوانان کمک می نماید.
- توانمندسازی کودکان از طریق برنامه های اطلاع‏رسانی راه دیگری برای پیشبرد حقوق کودکان است. کنوانسیون حقوق کودک همواره از اعضای خود می خواهد که تحقق حقوق کودکان را اولویت خود قرار دهد. در این راستا، نهادهای بشردوستانه و دولت های عضو به طور فزاینده ای به شیوه‏های اطلاع‏رسانی و آگاه‏سازی کودکان درخصوص خطرات موجود در محیط های پرخطر متوسل گردیده اند. حوزه خطراتی که متوجه کودکان است باید شامل تمام اشکال خطر نظیر شرایط بحرانی ناشی از خطرات طبیعی، جنگ، ناآرامی های داخلی و شیوع بیماری و ... گردد.
- توانمندسازی کودکان از طریق برنامه های اطلاع‏رسانی قدرت کودکان، خانواده ها و جوامع را جهت پیش‏بینی، مدیریت و غلبه نمودن بر شوک و اضطراب افزایش می دهد.
- مشارکت کودکان در امور اجتماعی، خصوصاً اقشار در معرض خطر و به حاشیه رانده شده در برنامه‏ریزی‏های محلی، بودجه بندی و همانند مرجله پیشگیری، آمادگی اضطراری، مقابله و بازسازی تا حد زیادی می تواند به توانمندسازی آنان خصوصاً در سطح محلی کمک نماید.
- سرمایه‏گذاری امن، مؤثر، عادلانه و کافی راه دیگری برای پیشبرد حقوق کودکان است. چالش های موجود در تحقق حقوق کودکان اغلب به جای فقدان آگاهی، به فقدان اولویت و سرمایه‏گذاری بهتر مرتبط است. کمیته حقوق کودک تأکید کرده است که دولت ها، فارغ از شرایط اقتصادی شان التزام دارند که تمام اقدامات لازم جهت تحقق حقوق کودکان را به کار بگیرند.
- در نهایت، تصمیم های سیاسی و بودجه بندی باید با تجزیه و تحلیل وضعیت کودکان بر پایه داده های به موقع، جامع و جداگانه ای صورت گیرد. چنین تحلیل هایی برای هزینه ها و خدمات به کودکان آسیب پذیرتر و به حاشیه رانده شده بسیار مهم است.


نسخه قابل چاپ

Powered by Tetis PORTAL